Trồng loại cây vỏ đỏ, ruột vàng, vị ngọt đậm 'đút túi' 200 triệu mỗi năm

Khoai lang là một mặt hàng nông sản chủ lực của tỉnh Lâm Đồng. Theo tính toán, trong 4 tháng đầu năm 2021, mặt hàng khoai lang tươi và qua chế biến của tỉnh được thị trường nước ngoài ưa chuộng, nhu cầu tăng. Lâm Đồng xuất được trên 1.714 tấn khoai lang các loại.

Đặc biệt, khoai lang Nhật Bản (Sweet potato Japan) vỏ đỏ, ruột vàng, vị ngọt đậm phù hợp với độ cao trên 800 m so với mặt nước biển. Đây cũng là mặt hàng nông sản xuất khẩu khá hiệu quả của Lâm Đồng.

Có nhiều hộ nông dân đã vươn lên thoát nghèo từ loại nông sản này. Ông Nguyễn Văn Ân, thôn Tân Lập, xã Đan Phượng, huyện Lâm Hà là một ví dụ điển hình.

Trước kia, gia đình ông Ân trồng cà phê. Nhận thấy nhu cầu trồng khoai lang của bà con Lâm Hà cũng như khu vực Lâm Đồng rất lớn, ông Ân và gia đình chuyển hướng trồng khoai lang giống, chuyên cung cấp dây khoai chất lượng cao cho bà con trồng khoai lang ngọt.

Ông Nguyễn Văn Ân bên vườn khoai giống

Tờ Lâm Đồng cho hay, gia đình ông Ân trồng khoai lang theo hình thức trồng khoai cấy mô. Ông Ân cho biết: "Muốn trồng khoai lang giống chuyên thì phải trồng từ khoai cấy mô. Giống cấy mô đảm bảo cây khoai thuần chủng, sức sống tốt, không bệnh tật. Như vườn khoai nhà tôi làm giống trồng đều từ cây mô".

Ban đầu ông Ân mua 2.500 củ mô khoai lang Nhật về gầy. Từ 2.500 củ mô ban đầu, ông ươm, trồng và cắt dây mới nhân ra 1 ha khoai lang giống đời F1. Và dây giống cung cấp cho bà con được cắt từ vườn F1 này. Giá một củ khoai mô lên tới 20.000 đồng.

Trồng khoai làm giống cũng không khác nhiều so với trồng khoai lang lấy củ. Đất được làm thật kỹ, bón lót phân chuồng, lên luống và vùi dây khoai xuống. Lúc mới trồng phải tưới nước hàng ngày, liên tục trong vòng 15 ngày. Vào mùa khô, ông Ân tưới 2 ngày/lần, mùa mưa thì không cần tưới.Từ khi cây bén rễ đến lúc thu hoạch 2-3 ngày tưới 1 lần.

Nếu khoai lang Nhật thu hoạch sau khi trồng 4 - 5 tháng thì cây khoai làm giống thời gian thu hoạch kéo dài 1 năm. Sau đó, gia đình ông sẽ hủy toàn bộ vườn, đào củ, xử lý đất, mua củ mô về làm giống trồng lại đợt mới.

"Thường trồng khoai chuyên làm giống không bán đếm dây. Như nhà tôi, người mua tới cắt nguyên diện tích, có thể cắt 1 sào, 2 sào hay cả vườn tùy theo nhu cầu. Một ha giống có thể cung cấp lượng dây cho 13 - 15 ha trồng lấy củ", ông Ân cho biết.

Từ 25 - 30 ngày sẽ được cắt một lứa. Hiện ông Ân bán khoai giống với giá khoán gọn 1,8 triệu/sào, 1 ha có giá 18 triệu/lần cắt. Vườn khoai lang giống của gia đình ông Ân cung cấp giống cho nhiều bà con trồng khoai từ các xã trong huyện Lâm Hà, huyện Đức Trọng, Đam Rông. Thậm chí bà con trồng khoai các tỉnh Đắc Nông, Đắk Lắk cũng tới mua giống.

Sau khi cắt dây, ông Ân vẫn thu củ như bình thường, tuy nhiên, năng suất không cao. Năm 2020, ông thu củ từ vườn giống với năng suất 2 tấn/sào, giá bán 2.000 đồng/kg.

Khoai lang Nhật giàu chất dinh dưỡng.

Củ khoai lang Nhật giàu canxi, mangan, vitamin A, B, choline, tốt cho chuyến hóa... Khi gần thu hoạch cần thường xuyên kiểm tra để tổ chức thu hoạch cho kịp thời, tránh sâu bệnh làm ảnh hưởng đến năng suất của khoai.

Khoai lang Nhật dễ bị thối nên cần làm khô khoai trước khi cho vào bao bì, thao tác nhẹ nhàng để tránh bị xước. Không để khoai phơi nắng củ sẽ gây cháy củ dẫn đến thối rữa trong quá trình vận chuyển.

“Trồng khoai lang giống sau khi trừ hết chi phí giống, phân, nhân công thì còn khoảng 180 - 200 triệu đồng/ha/năm, tuy thấp so với nhiều loại cây trồng khác nhưng so với cà phê thì thu nhập tốt hơn, lại ít chi phí cũng như công chăm sóc”, ông Ân nhận định.