Người Nhật “tiếc nuối” vì bỏ ăn Tết Âm lịch

Ngày nay, trong quá trình hội nhập, văn hóa phương Tây đã có những ảnh hưởng không nhỏ đến đất nước mặt trời mọc - một cường quốc không ngại hiện đại hóa. Do đó, không khó để hiểu được lí do vì sao từ lâu, Nhật Bản đã không còn ăn Tết âm lịch như các nước châu Á khác. Tuy nhiên, điều này cũng mang lại nhiều hối tiếc đối với người dân nơi đây.

Nhật Bản bỏ Tết Âm lịch từ khi nào?

Tết truyền thống ở Nhật Bản được gọi “Oshougatsu” tức là “Chính nguyệt”. Đây là cái tên bắt nguồn từ phong tục chào đón vị thần Toshigamisama - vị thần năm mới tượng trưng cho sự may mắn, thịnh vượng và sức khỏe.

Tết truyền thống ở Nhật Bản được gọi “Oshougatsu” tức là “Chính nguyệt”

Trước đây, do một phần ảnh hưởng của văn hóa Trung Quốc, người dân Nhật Bản vẫn sử dụng lịch âm như Việt Nam nói riêng và các nước châu Á nói chung. Nhưng kể từ năm 1872, tức năm Minh Trị thứ 5, chính phủ Nhật Bản quyết định xóa bỏ Tết âm lịch và ăn mừng Tết dương lịch thay vào đó. Vì vậy, kể từ năm 1873, người dân đất nước mặt trời mọc phải điều chỉnh lễ hội Oshougatsu theo lịch phương Tây.

Người Nhật làm gì trong ngày Tết

Dù từ lâu Nhật Bản đã không còn ăn mừng ngày Tết truyền thống theo lịch âm như hầu hết các quốc gia châu Á khác, tuy nhiên đất nước mặt trời mọc xinh đẹp vẫn gìn giữ được những sắc thái đặc trưng của riêng mình.

Người Nhật chuẩn bị cho ngày Tết từ rất sớm, thông thường từ đầu tháng 12. Vào những ngày này, họ sẽ có truyền thống đi mua sắm, dọn dẹp và trang hoàng nhà cửa để chào đón vị thần Toshigamisama đến nhà. Cây nêu và cây Kadomatsu với những nhánh thông đan vào các thanh tre nhỏ là cái không thể thiếu trong ngày Tết truyền thống của người Nhật. Họ quan niệm rằng, tre là cây cầu để đón chào năm mới, còn thông đem đến cho gia chủ sức khỏe và hạnh phúc.

Cây nêu và cây Kadomatsu với những nhánh thông đan vào các thanh tre nhỏ là cái không thể thiếu trong ngày Tết truyền thống của người Nhật

Phụ nữ Nhật Bản sẽ chuẩn bị các món bánh Tết cùng với các món hầm, khoai sọ, rau xanh, cà rốt để dâng cúng thần linh. Cà rốt tượng trưng cho sự gắn kết giữa các thành viên trong gia đình, khoai sọ ngụ ý xua đuổi tà ma. Ngoài ra, các nguyên khác thường thấy như rễ cây ngưu bàng, khoai lang, tảo, hạt dẻ, trứng cá, cá khô,... thể hiện sự mong cầu những điều tốt lành trong năm mới.

Cũng giống như truyền thống của Việt Nam, vào đêm 30 Tết, các thành viên trong gia đình sẽ cùng nhau ngồi lại và thưởng thức bữa ăn tất niên. Khi kim đồng hồ điểm đúng 0h00, các ngôi chùa sẽ vang lên 108 hồi chuông. Người Nhật quan niệm rằng, tiếng chuông này sẽ giúp họ xua đuổi 108 con quỷ. Vào thời khắc chuyển giao giữa năm cũ và năm mới, người trụ cột trong gia đình sẽ đọc lời chúc mừng năm mới. Sau đó, mọi người sẽ cùng nhau thưởng thức bánh Tết và uống rượu. Theo văn hóa Nhật Bản, vị thần Toshigamisama đã truyền năng lượng vào bánh Tết, nên nếu các thành viên ăn món bánh này cùng nhau, họ sẽ có được sức khỏe dồi dào trong năm mới.

Đặc biệt, văn hóa đi chùa cầu may vào những ngày đầu năm ở Nhật Bản cũng vô cùng đặc biệt. Họ tin rằng, vào mỗi năm người Nhật sẽ có một hướng tốt nên họ sẽ đi lễ chùa theo hướng của năm đó. Khi vào chùa, mọi người phải rửa tay và súc miệng trước khi hành lễ.