Nữ y tá lĩnh 15 án chung thân vì sát hại 7 trẻ sơ sinh

Lucy Letby từng là y tá tại khoa sơ sinh của Bệnh viện Countess of Chester, miền tây bắc nước Anh. Cô bắt đầu làm việc tại đây năm 2011.

Trong nhiều năm đầu, tỷ lệ tử vong tại khoa không có khác biệt đáng kể so với các cơ sở tương tự. Tuy nhiên, tình hình thay đổi từ năm 2015.

Từ tháng 6/2015 đến tháng 6/2016, bệnh viện ghi nhận số trẻ sơ sinh tử vong và suy sụp bất thường tăng cao. Một số bác sĩ bắt đầu đặt câu hỏi về nguyên nhân.

Nữ y tá Lucy Letby sau đó trở thành tâm điểm chú ý. Các bác sĩ nhận thấy cô thường có mặt khi nhiều trẻ gặp biến cố nghiêm trọng.

Tháng 7/2016, Letby bị rút khỏi công việc chăm sóc trực tiếp tại khoa sơ sinh. Cô được chuyển sang làm nhiệm vụ hành chính trong bệnh viện. Đầu tháng 5/2017, cảnh sát bắt đầu tiến hành điều tra khi phát hiện dấu hiệu nghi vấn.

Ba lần bị bắt trước khi bị truy tố

Cuộc điều tra của cảnh sát mang mật danh Operation Hummingbird. Ngày 3/7/2018, Lucy Letby bị bắt lần đầu tại nhà ở Chester. Cô được thả trong thời gian cảnh sát tiếp tục điều tra.

Letby bị bắt lần thứ hai vào tháng 6/2019. Đến tháng 11/2020, cô tiếp tục bị bắt và sau đó bị truy tố.

Công tố viên cáo buộc nữ y tá tấn công các trẻ bằng nhiều cách. Trong đó có tiêm khí vào máu, đưa khí vào dạ dày hoặc sử dụng insulin. Một số trẻ được cho là đã bị tấn công nhiều lần.

Tại phiên tòa bắt đầu năm 2022, Letby đối mặt 22 cáo buộc giết người và cố ý giết người. Các cáo buộc liên quan 17 trẻ sơ sinh.

Công tố viên Nick Johnson cho rằng những lần trẻ suy sụp không phải các bi kịch xảy ra tự nhiên. Theo phía công tố, Letby là yếu tố xuất hiện lặp lại trong các sự việc.

Hồ sơ cũng đề cập những mảnh giấy viết tay được tìm thấy tại nhà Letby. Trong một ghi chú, cô viết câu có thể hiểu là "tôi cố ý giết họ".

Tuy nhiên, ở những đoạn khác, Letby khẳng định mình không làm điều gì sai. Nữ y tá liên tục bác bỏ mọi cáo buộc trong quá trình tố tụng.

14 bản án chung thân trong phiên tòa đầu tiên

Ngày 18/8/2023, bồi thẩm đoàn tại Tòa Hoàng gia Manchester kết luận Letby phạm 7 tội giết người. Cô đồng thời bị kết tội ở 7 cáo buộc cố ý giết người, liên quan 6 trẻ khác. Một trẻ là nạn nhân của hai vụ tấn công riêng biệt.

Bồi thẩm đoàn tuyên trắng án với hai cáo buộc cố ý giết người. Họ không đạt được phán quyết ở 6 cáo buộc khác.

Ngày 21/8/2023, tòa tuyên 14 án tù chung thân trọn đời đối với Letby.

Một trong những cáo buộc mà bồi thẩm đoàn chưa đạt được phán quyết liên quan bé gái được gọi là Baby K. Công tố viên quyết định đưa cáo buộc này ra xét xử lại.

Ngày 2/7/2024, bồi thẩm đoàn kết luận Letby phạm tội cố ý giết Baby K. Bé sinh non và mới chào đời vài giờ trước khi xảy ra vụ việc.

Ngày 5/7/2024, tòa tuyên thêm một án tù chung thân trọn đời.

Như vậy, Letby hiện phải chấp hành 15 án tù chung thân trọn đời. Các án được thi hành đồng thời. Sau hai phiên tòa, Letby bị kết tội sát hại 7 trẻ sơ sinh. Cô cũng bị kết án ở 8 cáo buộc cố ý giết người, liên quan 7 trẻ khác.

Tranh cãi về chứng cứ y khoa

Letby luôn khẳng định vô tội.

Tháng 9/2023, luật sư của cô bắt đầu thủ tục xin phép kháng cáo. Tòa Phúc thẩm Anh xem xét vụ việc trong tháng 4/2024.

Ngày 24/5/2024, tòa bác đơn xin kháng cáo. Phán quyết đầy đủ được công bố ngày 2/7 cùng năm. Tuy nhiên, tranh luận về cơ sở khoa học của các bản án không kết thúc.

Tháng 2/2025, một nhóm 14 chuyên gia quốc tế về nhi khoa và sơ sinh công bố đánh giá mới. Nhóm do bác sĩ Shoo Lee, giáo sư danh dự Đại học Toronto, đứng đầu. Các chuyên gia xem xét hồ sơ của 17 trẻ liên quan đến phiên tòa.

Họ cho rằng không tìm thấy bằng chứng y khoa chứng minh các trẻ bị cố ý gây hại. Theo nhóm này, nhiều trường hợp có thể được giải thích bằng nguyên nhân tự nhiên hoặc sai sót trong chăm sóc y tế.

Kết luận này trái ngược với lập luận được công tố viên sử dụng tại phiên tòa. Nó cũng thúc đẩy nhóm luật sư mới của Letby tìm cách đưa vụ án trở lại hệ thống phúc thẩm.

Ngày 3/2/2025, Ủy ban Xem xét các vụ án hình sự Anh, CCRC, nhận đơn sơ bộ từ phía Letby. CCRC là cơ quan độc lập chuyên xem xét những vụ án có dấu hiệu xảy ra oan sai.

Trong năm tiếp theo, luật sư của Letby tiếp tục gửi thêm hồ sơ và báo cáo chuyên gia.

Ngày 13/2/2026, CCRC xác nhận quá trình xem xét các bản án của Letby vẫn đang diễn ra. Cơ quan này nhấn mạnh họ không quyết định một người có tội hay vô tội. CCRC chỉ đánh giá liệu có bằng chứng hoặc lập luận mới đủ để chuyển vụ án trở lại tòa phúc thẩm hay không.

Ba lãnh đạo bệnh viện bị bắt

Trong khi tranh luận về bản án tiếp diễn, cảnh sát mở một hướng điều tra khác.

Cuối tháng 6/2025, ba người từng giữ vị trí lãnh đạo cấp cao tại Bệnh viện Countess of Chester bị bắt.

Họ bị điều tra với nghi vấn ngộ sát do bất cẩn nghiêm trọng. Những người này sau đó được tại ngoại trong khi cảnh sát tiếp tục làm rõ vụ việc.

Cuộc điều tra tập trung vào trách nhiệm quản lý của bệnh viện trong giai đoạn 2015-2016. Nó tách biệt với các bản án hình sự dành cho Letby. Cảnh sát cũng tiếp tục rà soát liệu còn những trẻ khác có thể liên quan Letby hay không.

Tháng 7/2025, cảnh sát Cheshire chuyển hồ sơ về 9 trẻ cho Cơ quan Công tố Hoàng gia Anh, CPS. Hồ sơ đề nghị xem xét tổng cộng 11 cáo buộc. Trong đó có hai cáo buộc giết người và 9 cáo buộc cố ý giết người.

Ngày 20/1/2026, CPS thông báo không truy tố Letby thêm trong các vụ việc mới. Cơ quan này cho biết tiêu chuẩn về chứng cứ để truy tố không được đáp ứng. Gia đình một số trẻ sau đó đề nghị xem xét lại quyết định.

Ngày 5/8/2026, CPS cho biết quá trình rà soát độc lập đã hoàn tất. Sáu cáo buộc cố ý giết người liên quan 6 trẻ được xem xét lại.

Kết quả cuối cùng vẫn không thay đổi. CPS tiếp tục quyết định không đưa thêm cáo buộc hình sự đối với Letby. Quyết định này không hủy hay làm thay đổi 15 bản án mà Letby đang chấp hành.

Vụ án vẫn chưa khép lại

Một cuộc điều tra công khai mang tên Thirlwall Inquiry cũng được thành lập sau khi Letby bị kết án.

Cuộc điều tra không có nhiệm vụ xét xử lại Letby. Trọng tâm là cách bệnh viện xử lý những cảnh báo trước khi cảnh sát vào cuộc. Các phiên lấy lời khai đã kết thúc. Báo cáo cuối cùng vẫn đang được hoàn thiện.

Ngày 12/5/2026, ban điều tra cho biết báo cáo sẽ chỉ được công bố sau kỳ nghỉ hè của Quốc hội Anh. Đến đầu tháng 8, nhiều tài liệu mới tiếp tục được công bố.

Ba năm sau khi bản án đầu tiên được tuyên, địa vị pháp lý của Lucy Letby chưa thay đổi. Cô vẫn phải chấp hành 15 án tù chung thân trọn đời.

Tuy nhiên, CCRC vẫn đang xem xét hồ sơ. Các cuộc điều tra về trách nhiệm của bệnh viện cũng chưa kết thúc.

Vì thế, vụ án từng gây chấn động nước Anh vẫn tiếp tục tạo ra hai luồng tranh luận. Một bên dựa vào các phán quyết của hai bồi thẩm đoàn. Bên còn lại đặt câu hỏi về cơ sở y khoa được sử dụng để kết tội Letby.