Đề xuất tăng mức hưởng, mở rộng quyền lợi và điều chỉnh mức đóng bảo hiểm y tế từ năm 2027

Theo Bộ Y tế, việc xây dựng dự thảo nhằm từng bước mở rộng phạm vi và mức hưởng BHYT theo hướng ưu tiên các nhóm đối tượng phù hợp với mức đóng, đồng thời bảo đảm khả năng cân đối của Quỹ BHYT.

Hiện cả nước có hơn 99 triệu người tham gia BHYT. Quyền lợi của người tham gia hiện được áp dụng theo các mức hưởng 80%, 95% và 100% chi phí khám bệnh, chữa bệnh trong phạm vi được hưởng.

Mở rộng phạm vi chi trả, hướng tới sàng lọc và phát hiện sớm ung thư

Một trong những điểm đáng chú ý của dự thảo là đề xuất mở rộng phạm vi chi trả của Quỹ BHYT đối với các hoạt động khám sàng lọc, chẩn đoán sớm một số bệnh, thay vì chủ yếu tập trung vào chi phí khám và điều trị khi người bệnh đã mắc bệnh.

Theo đề xuất, danh mục được mở rộng liên quan đến 7 nhóm ung thư thường gặp gồm ung thư cổ tử cung, ung thư vú, ung thư phổi, ung thư tuyến tiền liệt, ung thư đại trực tràng, ung thư dạ dày và ung thư gan, đồng thời bao gồm viêm gan B và viêm gan C.

Trong phạm vi quyền lợi của người tham gia, Quỹ BHYT dự kiến thanh toán các chi phí liên quan đến hoạt động khám sàng lọc, chẩn đoán sớm và một số trường hợp điều trị, điều trị dự phòng theo quy định. Các khoản chi có thể bao gồm chi phí khám, xét nghiệm, dịch vụ kỹ thuật cận lâm sàng, thuốc, thiết bị y tế, máu, vật tư, dụng cụ, công cụ, hóa chất và các chi phí liên quan khác.

Nếu kết quả khám, chẩn đoán xác định người tham gia mắc bệnh, chi phí khám bệnh, chữa bệnh tiếp tục được thanh toán theo quy định của pháp luật về BHYT.

Tuy nhiên, việc mở rộng quyền lợi không đồng nghĩa tất cả người tham gia BHYT sẽ được khám sàng lọc miễn phí đối với toàn bộ các bệnh trong danh mục. Chính sách dự kiến được thực hiện theo lộ trình, với đối tượng, điều kiện, danh mục dịch vụ và mức thanh toán do Bộ Y tế hướng dẫn cụ thể, trên cơ sở khả năng cân đối của Quỹ BHYT.

Theo lộ trình được đề xuất, từ ngày 1/7/2027, Quỹ BHYT dự kiến thanh toán chi phí khám và phát hiện viêm gan B, viêm gan C được lồng ghép trong khám sức khỏe định kỳ.

Từ ngày 1/7/2028, dự kiến thí điểm thanh toán khám sàng lọc, chẩn đoán sớm ung thư cổ tử cung; từ ngày 1/1/2030 thực hiện thanh toán đối với bệnh này.

Cũng từ năm 2030, việc thanh toán chi phí khám sàng lọc, chẩn đoán sớm đối với ung thư vú, ung thư phổi, ung thư tuyến tiền liệt, ung thư đại trực tràng, cùng một số bệnh như tăng huyết áp và đái tháo đường sẽ được triển khai theo lộ trình do Bộ Y tế quy định.

Từng bước đưa khám sức khỏe định kỳ vào phạm vi chi trả

Dự thảo cũng đề xuất mở rộng quyền lợi BHYT đối với hoạt động khám sức khỏe định kỳ.

Cụ thể, từ ngày 1/7/2027, Quỹ BHYT dự kiến thanh toán chi phí khám sức khỏe định kỳ cho một số nhóm đối tượng. Phần kinh phí chưa được Quỹ BHYT thanh toán và một số trường hợp thuộc diện chính sách sẽ do ngân sách nhà nước bảo đảm.

Mức thanh toán tối đa dự kiến bằng 15% mức lương cơ sở. Với mức lương cơ sở 2,53 triệu đồng như hiện nay, số tiền tương ứng khoảng 380.000 đồng.

Cùng thời điểm, Quỹ BHYT cũng được đề xuất thanh toán chi phí điều trị dinh dưỡng trong phạm vi quyền lợi và mức hưởng của người tham gia đối với một số nhóm bệnh, trong đó có động kinh kháng trị ở trẻ em, suy dinh dưỡng cấp tính ở trẻ dưới 6 tuổi và trẻ sơ sinh sinh non, nhẹ cân.

Từ ngày 1/1/2028, phạm vi chi trả dự kiến tiếp tục được mở rộng đối với chi phí quản lý bệnh mạn tính và một số dịch vụ phòng bệnh khác.

Như vậy, định hướng chính sách được thể hiện trong dự thảo không chỉ tập trung vào điều trị mà còn chuyển mạnh hơn sang phòng bệnh, phát hiện sớm và quản lý bệnh lâu dài, qua đó kỳ vọng giảm gánh nặng chi phí khi bệnh tiến triển nặng.

Song song với việc mở rộng phạm vi chi trả, Bộ Y tế đề xuất điều chỉnh mức hưởng BHYT theo lộ trình. Đối với những người hiện đang hưởng mức 80% chi phí khám bệnh, chữa bệnh trong phạm vi được hưởng, dự thảo đề xuất nâng lên 85% từ ngày 1/7/2027 và tiếp tục tăng lên 90% từ ngày 1/7/2029.

Đặc biệt, từ ngày 1/7/2030, mức hưởng chi phí khám bệnh, chữa bệnh tại cấp ban đầu và cấp cơ bản trong phạm vi được hưởng dự kiến được nâng lên 95% đối với một số nhóm ưu tiên, gồm: người cao tuổi từ 75 tuổi trở lên; người khuyết tật nhẹ có suy giảm khả năng lao động từ 35% đến 60%; người dưới 18 tuổi; người thuộc hộ gia đình có mức sống trung bình theo quy định.

Đối với những người hiện hưởng mức 80% nhưng không thuộc các nhóm ưu tiên trên, dự thảo đề xuất nâng mức hưởng lên 85% từ ngày 1/7/2028. Từ ngày 1/7/2030, mức hưởng khi khám bệnh, chữa bệnh tại cấp ban đầu và cấp cơ bản đối với các nhóm này dự kiến tăng lên 90%.

Việc điều chỉnh theo từng giai đoạn nhằm vừa tăng quyền lợi cho người tham gia, vừa bảo đảm sự phù hợp giữa mức đóng, mức hưởng và khả năng cân đối của Quỹ BHYT.

Thêm nhóm được ngân sách hỗ trợ 100% mức đóng

Cùng với tăng quyền lợi, dự thảo cũng đề xuất điều chỉnh chính sách hỗ trợ đóng BHYT cho một số nhóm.

Theo đề xuất, từ ngày 1/4/2027, người khuyết tật nhẹ thuộc hộ gia đình cận nghèo có thể được ngân sách nhà nước hỗ trợ 100% mức đóng BHYT.

Nếu được thông qua, số nhóm đối tượng được ngân sách nhà nước hỗ trợ 100% mức đóng BHYT sẽ tăng lên 21 nhóm.

Đối với những người thuộc hộ cận nghèo còn lại, mức hỗ trợ từ ngân sách nhà nước được đề xuất tối thiểu 80%, thay cho mức 70% hiện nay.

Đáng chú ý, chính sách hỗ trợ đối với học sinh, sinh viên cũng được đề xuất điều chỉnh. Mức hỗ trợ tối thiểu dự kiến tăng từ 50% lên 70% mức đóng BHYT.

Một số nhóm khác cũng được đề xuất tăng hỗ trợ. Người thuộc hộ gia đình làm nông nghiệp, lâm nghiệp, ngư nghiệp và diêm nghiệp có mức sống trung bình theo quy định được đề xuất nâng mức hỗ trợ tối thiểu từ 30% lên 50%. Người được nuôi dưỡng, chăm sóc tại các tổ chức, cơ sở từ thiện, tôn giáo theo quy định cũng được đề xuất hỗ trợ tối thiểu 50% mức đóng.

Các chính sách này được kỳ vọng góp phần giảm gánh nặng tài chính, nhất là đối với những nhóm có khả năng đóng góp hạn chế nhưng vẫn cần được bảo đảm tiếp cận dịch vụ y tế.

Mức đóng BHYT dự kiến tăng theo từng giai đoạn

Để tạo thêm nguồn lực thực hiện các chính sách mở rộng quyền lợi, dự thảo đồng thời đề xuất điều chỉnh mức đóng BHYT.

Đối với nhiều nhóm người lao động, mức đóng hiện nay là 4,5% tiền lương tháng làm căn cứ đóng BHXH bắt buộc. Theo dự thảo, từ ngày 1/7/2027, mức đóng dự kiến tăng thêm 0,6 điểm phần trăm, lên 5,1%.

Với một số nhóm đối tượng khác, thời điểm áp dụng mức đóng 5,1% được đề xuất từ ngày 1/7/2028.

Người đang hưởng lương hưu, trợ cấp mất sức lao động, người hưởng trợ cấp thất nghiệp và một số nhóm do ngân sách nhà nước đóng cũng nằm trong diện điều chỉnh theo các căn cứ tương ứng.

Đối với người tham gia BHYT theo hộ gia đình, từ ngày 1/1/2028, mức đóng dự kiến được điều chỉnh lên 5,1% mức lương cơ sở. Cơ chế giảm trừ mức đóng khi nhiều thành viên trong cùng hộ gia đình tham gia BHYT tiếp tục được duy trì.

Sau ba năm áp dụng mức đóng mới, dự thảo đề xuất tiếp tục điều chỉnh lên 5,4%, sau đó ba năm tiếp theo tăng lên 6%.

Việc điều chỉnh theo lộ trình được Bộ Y tế đặt trong mối quan hệ với yêu cầu bảo đảm cân đối Quỹ BHYT, đồng thời tạo nguồn lực để thực hiện các quyền lợi mới cho người tham gia.